Mesut Tufan'ın Binlerce Eserden Oluşan Arşivi ŞEHİR Kütüphanesinde!
20.02.2020
Gazeteci, belgeselci, sinemacı, yazar ve fotoğraf sanatçısı Mesut Tufan, binlerce film negatif, cam negatif, plak, yazılı ve görsel belgeden oluşan arşivini İstanbul Şehir Üniversitesine bağışladı.

​​​​​​Gazeteci, belgeselci, sinemacı, yazar ve fotoğraf sanatçısı Mesut Tufan, binlerce film negatif, cam negatif, plak, yazılı ve görsel belgeden oluşan arşivini İstanbul Şehir Üniversitesine bağışladı. Arşiv, İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi tarafından dijital ortama aktarılarak öğrencilerin ve araştırmacıların hizmetine sunulacak.

34 yıl boyunca Fransa'nın başkenti Paris'te yaşayan ve yıllarca SİPA Press Haber Ajansında gazetecilik, fotoğrafçılık ve editörlük yapan Mesut Tufan'ın arşivinde, dünya tarihine ve siyasetine damga vurmuş birçok önemli olaya ait fotoğraflar ve belgeler yer alıyor. Arşivde aynı zamanda dünya basınında yer bulmuş, bölgesel ve küresel sorunlar ile ilgili önemli stratejik analizler, siyasi yorumlar ve akademik yayınlar da bulunuyor.

Fransız basınında yayımlanmış Türkiye, Balkanlar, Orta Doğu, Kafkasya ve Doğu Bloğu ile ilgili haberler, yazılar ve fotoğraflar arşivde önemli bir yer tutuyor. Başta Fransızca olmak üzere birçok farklı dilde basılan kitap ve dergi sayıları; din, tarih, coğrafya, etnoloji, sosyoloji, folklor, felsefe, edebiyat, kültür ve sanat alanlarındaki araştırmacılar için önemli birer kaynak niteliğinde. 

Osmanlı himayesindeki Kudüs fotoğrafları, I. ve II. Dünya Savaşı arası Amerikan sinemasına ait basın fotoğrafları, Sovyet aristokrasisi ve Lenin fotoğrafları, 60'lı ve 70'li yıllarda çekilmiş İstanbul ve Kapadokya fotoğrafları, Komünist partinin militanlarına gizli olarak dağıtmak üzere hazırladığı el kitapları, plak ve kasetlerden oluşan dünya müziği örnekleri, arşivin öne çıkanları arasında.

Ayrıca Mesut Tufan'ın bizzat çektiği, henüz gün yüzüne çıkmamış, Yılmaz Güney'in son günlerine ait fotoğraflar, arşivin en çarpıcı eserlerinden.

Mesut Tufan arşivindeki fotoğraf ve belgelerin belli aralıklarla İstanbul Şehir Üniversitesi Dragos Kampüste sergilenmesi planlanıyor.

Şerif Mardin, Kemal Karpat, Taha TorosFuad Köprülü, Talat Halman gibi önemli isimlere ait arşivleri barından İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi, ilk kez gün yüzüne çıkacak olan Mesut Tufan arşivindeki eserler ile büyümeye devam ediyor. 

 

​​

 

Mesut Yaşar Tufan Kimdir?

1974 yılında Galatasaray Lisesi'ni bitirdi. Yüksek öğrenim için gittiği Fransa'da önce Paris I Sorbonne Panthéon Üniversitesi'nde Hukuk ön lisansını, Paris VIII Vincennes St.Denis Üniversitesi'nde Siyaset Sosyolojisi lisansı ve yüksek lisansını tamamladı. 

Aynı zamanda, INALCO - Doğu Dilleri Enstitüsü'nde Balkanlar, Orta Doğu ve Kafkasya Tarihi ve Kültürleri Kürsüsü'nden “Linguistique et civilisations" diploması aldı.

1994'te Université Paris IV Sorbonne Nouvelle'den Sinema yönetmenlik certifikası aldı

1979'dan 1993'e kadar SIPA Press Haber Ajansı'nda Foto Editörü ve Redaktör olarak çalıştı. 1981'de Fransa'da ilk özel radyoların kuruluşunda 1 yıl Radyo Soleil'de Türkçe ve Fransızca haber ve kültür programları yürüttü. 

1983'te Fransız Resmi Basın kartı aldı. Sipa Press Haber Ajansı'nda Doğu Avrupa, Sovyetler, Orta Doğu konularında uzman gazeteci ve danışman olarak görev yaptı. 

Ajansın Özel Projeler Sorumlusu olarak çok sayıda sergi, gösteri ve kitap projelerini yürüttü. 1987'de Sipa Press New York Bürosu'nun kuruluşunda görev aldı. SIPA Press'in hazırladığı, Paris, Arles, Perpignan ve Cannes'daki 30'a yakın sergi, diaparoma ve etkinliklerin küratörlüğünü yaptı.

1993'ten itibaren belgesel film çalışmalarına başladı. İlk filmi, Arnavut yönetmen Robert Qafzezi ile birlikte hazırladığı ve Arnavutluk gizli devlet arşivlerinde 4 yıllık bir çalışmanın ürünü olan “Enver Hoca'nın Arnavutluk'u" oldu. 1997'de Fransız-Alman ortak kültür kanalı olan ARTE tarafından yayınlandı. 

Film aynı yıl Biarritz Uluslararası Avrupa Televizyon Programları Festivali - FİPA'da belgesel dalında İkincilik Ödülü, ardından İstanbul I. Uluslararası Sinema ve Tarih Buluşması'nda Jüri Özel Ödülü'nü kazandı. Bu belgesel çeşitli Festivaller dışında çeşitli Belçika, İsviçre ve Alman televizyon kanallarında da yayınlandı.

İkinci filmi, “Patrik Bartholomeos", yine ARTE'nin Ortodoks dünyasına ayrılan bir tema gecesinde açılış filmi olarak 2002'de yayınlandı. Belgesel Alman, Avusturya, Belçika, İsviçre ve Finlandiya'da çeşitli televizyon kanallarında yayınlandı.

Lübnanlı yönetmen Jacques Debs'le gerçekleştirdiği son filmi “Avrupa'nın Müslümanları ve Orta Doğu'nun Hıristiyanları: Kırık Aynalar", 1 Aralık 2006'da ARTE'de yayınlandı. Saraybosna'dan Kosova'ya, Makedonya'dan Arnavutluk'a, İstanbul ve Mardin üzerinden Lübnan'a, İsrail'e ve Filistin'e uzanan ve kat ettiği coğrafyanın ardından Kudüs'te sona eren filmde, bir Avrupa Müslüman'ı ile bir Orta Doğu Hıristiyanının karşılıklı ve çapraz bakışını konu etti. Eski Osmanlı coğrafyasından çıkan devletler bünyesindeki dini toplulukları, yaşanan kimlik çatışmalarını, göz önünde bulunduran film herhangi bir tez savunmadan, sıra dışı yerel tanıkları, onların dinler arası uyum ve barış için çabalarını sergiledi. Bu belgesel de Avusturya, Almanya ve Finlandiya'da çeşitli televizyon kanallarında yayınlandı. 

Dünya basınından seçkiler üzerine yayınlarını yürüten, Genel Yayın Yönetmenliğini Alexandre Adler'in yaptığı Courrier International Dergisi'yle 5 yıl bağımsız editör olarak Türkiye, Balkanlar üzerine çalıştı (1996-2001). Fransız Uluslararası Devlet Radyosu - RFI'nin Türkçe Yayınlar Masası'nda kronikçi olarak (2000-2006) çalışmasının, yanı sıra çeşitli dergi ve gazetelerde yazıları ve fotoğrafları yayınlandı. Fransa'da çeşitli radyo ve televizyon programlarına uzman ve danışman olarak davet edilerek katıldı.

2007'den beri İstanbul'da yaşayan Mesut Tufan, 2008-2014 Yeditepe üniversitesinde Uluslararası ilişkiler Bölümünde Master ve Yüksek lisans sınıflarına 20.yy Orta Doğu ve Balkan siyasi tarihi, Orta Doğu ve Balkanlarda dini ve etnik kimlikler ve Yabancı Diller bölümünde “français spécialisé" dersleri verdi. Aynı zamanda belgesel film, fotoğrafçılık ve yazı çalışmalarına da  devam etti.


Sipa Press için Hazırladığı sergiler:

  • 1988 Paris Beaubourg, Centre Georges Pompidou Forum de l'Image et de l'Information,
  • 1984-1993 Festival de Cannes. Festival Sarayı arası her yıl tema ve büyük ustalara saygı sergileri.
  • 1989.Perpignan Uluslararası Festivali SIPA PRESS Kameralarından 20. Yüzyıl Panoroması.
  • 1990 Paris Palais de Tokyo. Sinema'nın 100. Yılı. Büyük Anlar ve Büyük Ustalar sergisi.
  • 1990 Paris. SIPA PRESS-Tass ortak sergisi.
  • 1986-1993 İstanbul Film Festivali. AKM. Sinema temalı sergiler. Sipa Pres-IKSV ortak sergiler 
     

Kişisel sergiler:

  • 2007 Kırık Aynalar. İstanbul Tütün Deposu. Küratör: Ali Akay
  • 2008 Kırık Aynalar. İstanbul Mavi Kum. 
  • 2009 Kırık Aynalar Ankara, AnkaMall 
  • 2010 İstanbul, Avusturya Carnuntum 2010, 
  • 2010 Kırık Aynalar, Avusturya Viyana, Kabelwerk Modern Art center, 
  • 2010 Istanbul, Avusturya Viyana 2010 Bank Austria, 
  • 2010 KırıkAynalar, Avusturya Graz, Orpheum Kultur Center, 
  • 2010 Kırık Aynalar, Eskişehir, Espark. 
  • 2013 Génération Sipa-Sipa Kuşağı" Fransız Kültür Merkezi
  • 2014 Crossing the Borders, “Lahaye İnstititute of Historical Justice and Reconciliation" Sınırları aşmak, Fransız Kültür Merkezi İstanbul (Zaven Hatchikian ile birlikte)
  • 2018 Yüzyıl sonra savaşan çizgiler (Birinci Dünya Savaşı karikatürleri) Fransız Kültür Merkezi

 

Katkıda bulunduğu yayınlar: 

  • 1986 Festival de Cannes 40è Anniversaire. 
  • 1986 Cannes Festivalinin 40. yılı" 
  • 1991 L'armée Rouge dernier combat Afghanistan “Sovyet fotografçıları gözüyle Afganistan savaşı 1991".
  • Lübnan (1883), Küveyt (1991), ve Yugoslavya (1993) savaşları üzerine çeşitli yayınlar.
  • 2001 Balkanların Dönüşü. Editions Autrement. Prof. Stefan Yerasimos.
  • 2007 Kırık Aynalar; Avrupa'nın Müslümanları ve Doğunun Hristiyanları. İstanbul.
  • 2014 Yüzyıl sora Balkan savaşları (İzzeddin Çalışlar ile birlikte) 2014 İş bankası Kültür Yayınları
  • 2014 Kırım'ın çehreleri (çeviri) Tarih Vakfı yurt yayınları Baronne De Wrangell
  • 2016 İstanbul'un Gizlisi Saklısı (İstanbul'un en az bilinen sıra dışı tarihi mekânları) Jonglez yayınları(Fransızca, İngilizce, Almanca, İtalyanca, İspanyolca ve Türkçe) İstanbul insolite et secrète
  • 2016 Siyah; bir rengin tarihi (çeviri) Sel Yayınları Michel Pastoureau
  • 2017 Yüzyıl sora Savaşan Çizgiler (İzzeddin Çalışlar ile birlikte) İş bankası Kültür Yayınları

 

Belgesel filmler:

  • 1997 Enver Hoca'nın Arnavutluğu. ARTE, SFR,RTBF tarafından yayınlanmıştır .
  • 2002 Bartholomeos, The partriarch. ARTE, WDR, Avusturya televizyonları tarafından yayınlanmıştır. (Jacques Deps ile birlikte)
  • 2006 Broken Mirrors; European Muslims, Eastern Christians. (Jacques Deps ile birlikte)
  • ARTE ve Finlandiya televizyonları tarafından yayınlanmıştır. 
  • Kırık Aynalar; Avrupa'nın Müslümanları ve Doğunun Hristiyanları. DVD+CD Kalan 2007.
  • 2009 Café Croissant kısa film Türkiye-Fransa kültürel etkileşim tarihçesi (aynı isimli sergi için)
  • 2010 Tatlı Dünyası, Sweet of Orient, Arte, Ert, Al Jazeera
  • 2013 On the footsteps of Tchouhadjian (Ara Shirinian ile)  IHJR
  • 2013 Sınırları aşmak, Kars, Ani, Gümrü. (aynı isimli sergi için video clip)
  • 2015 Kapalı sınır diyalogları (Türkiye-Ermenistan diplomatik ilişkiler 25. yılı) Tarih Vakfı AB projesi
  • 2017 Yanyana Enis Rıza ile birlikte (Türkiye'deki azınlıklar ve birlikte yaşamak) ABprojesi/Rumvader
  • 2018 Galatasaray 150. yıl filmi Enis Rıza ile birlikte.


Ödüller ve davetler:

  • 1996 Biarritz FİPA Festivali. En İyi 2. Film. (Enver Hoca'nın Arnavutluğu)
  • 1997 İstanbul Sinema ve Tarih Buluşması. Jüri Özel Ödülü (Enver Hoca'nın Arnavutluğu)
  • 2007 New York Bağımsız Film Festivali Seçkisi. (Broken Mirrors)
  • 2008 (GNRC) Hiroshima Forum of the Global Network of Religions for Children. (BrokenMirrors)
  • 2007-2008 Bosna-Hersek Stolaç Uluslar arası kısa film festivali jüri üyesi
  • 2008 Arnavutluk Gyrokastro Unesco- Argyro 2008 Balkanlarda Ortak kültür mirası konferansı.