ŞEHİR Öğretim Üyesi Dr. Abdurrahman Atçıl'ın "XVI. Yüzyılda Osmanlı Ulema Defterleri" Adlı Kitabı Yayımlandı
27.12.2018
ŞEHİR İslami İlimler Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Abdurrahman Atçıl'ın, Dr. Ercan Alan ile birlikte hazırladığı "XVI. Yüzyıl Osmanlı Ulema Defterleri" adlı kitabı Türkiye Bilimler Akademisi Yayınlarından çıktı.
​İstanbul Şehir Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Abdurrahman Atçıl'ın, Dr. Ercan Alan ile birlikte hazırladığı "XVI. Yüzyıl Osmanlı Ulema Defterleri" adlı kitabı Türkiye Bilimler Akademisi Yayınlarından çıktı.

Çalışmada, XVI. yüzyılın ilk yarısına ait ve Osmanlı ilmiye teşkilatı ve uleması hakkında günümüze ulaşan en erken tarihli arşiv malzemesi olan Topkapı Sarayı Müzesi Arşivi’nde mahfuz defterlerin neşri ve tahlili hedeflenmektedir.

Kitap hakkında:
Osmanlı İmparatorluğu bürokratik teşkilatının aslî bir unsuru olan ulemanın ve onların oluşturduğu ilmiye sınıfının erken dönemlerine ilişkin bilgiler kısıtlıdır. Bunun bir sebebi konuyla ilgili arşiv malzemesinin gün yüzüne çıkartılıp tarihsel çalışmalarda kullanılabilir hâle getirilememiş olmasıdır. Bu defterlerin önemi XVI. yüzyılın ortalarına doğru ulemaya dair kayıt sisteminde değişim ve iyileştirmeden önce yani ruus ve ruznamçe defterlerinin tutulmaya başlamasından önce ortaya çıkmış olmalarına dayanmaktadır. Dolayısıyla, burada neşredilen belgeler XVI. yüzyılın ilk yarısında ulema tarihinin yazımı için temel kaynaktır. Burada neşredilen defterler ruus ve ruznamçe gibi bir serinin parçaları değillerdir; her biri farklı türden bilgiler ihtiva etmektedir. Öyle ki devlet hizmetindeki ulemanın sosyal ve eğitim arkaplanı hakkında bilgi veren defterler vardır; mülazemet kayıtlarını içeren ve kariyer basamaklarını gösteren defterler vardır; medreselerin ve müderrislerinin isimlerini, kadılıkların ve kadıların isimlerini, Osmanlı dünyası dışından gelen ulemanın, özellikle Arap ve Acem ulemasının, Osmanlı ilmiye teşkilatına katılmasına  dair bilgileri içeren defterler vardır. ​Bu defterler sayesinde XVI. yüzyıl Osmanlı uleması ve ilmiye teşkilatı hakkındaki tespit ve yorumların sağlam kanıtlara dayandırılması ve konu ile ilgili bilgilerimizin artması, incelmesi ve bazı durumlarda tadili mümkün olacaktır.